Een normale winter met grote verschillen!!

Het is voorlopig de laatste dag met nachtvorst geweest deze winter. De eerste dag van december 2016 begon met 10 graden in de plus, de 2dag vroor het al en dat was de eerste koudere periode deze winter. In totaal zijn er tot nu toe 4 koudere perioden geweest in Noord-Nederland.

Als de balans wordt opgemaakt, heeft de winter 2016 – 2017 in onze provincie tot nu toe 34 vorstdagen opgeleverd. Dat zijn er wat minder vergeleken met het langjarige gemiddelde (periode 1981-2010), want gemiddeld genomen komt er op 42 dagen vorst voor in een winter.

Er zijn 13 dagen geweest met matige vorst (en dat zijn temperaturen tussen de -5 en -10 °C) met in totaal 7 ijsdagen, dit zijn dagen waarbij de temperatuur gedurende 1 etmaal (= 24 uur) onder het vriespunt blijft. En dat alles leverde veel ijspret op want op meerdere dagen kon er geschaatst worden op natuurijs.

Ondanks de koude dagen wordt deze winter tot nu toe volgens het “Hellmann-getal” ingedeeld als een normale wintermaand.

Bron: KNMI

Het koudegetal, ook wel aangeduid als het Hellmanngetal (H) naar de Duitse meteoroloog Gustav Hellmann, is een maat voor de koude in het tijdvak van 1 november van het voorafgaande jaar tot en met 31 maart van het genoemde jaar. Alle etmaalgemiddelden beneden het vriespunt over de periode 1 november tot en met uiterlijk 31 maart worden opgeteld. Deze optelsom levert één (koude)getal op.

Deze winter heeft tot nu toe 48,9 punten.

Met 168 zonuren heeft de zon zich zo’n 40 uur vaker laten zien dan het langjarige gemiddelde. De afgelopen wintermaanden waren wel aan de droge kant met ruim 100 mm want tot nu toe is er ruim 70 mm minder gevallen dan gemiddeld. En die hoeveelheid valt normaal gesproken in de hele maand januari.

Grote verschillen in type koude en weersverschijnselen!?

Karin Broekhuijsen

De koude lucht in december en januari zijn vooral te wijten aan een hogedrukgebied die ontstond boven de Atlantische oceaan, tijdelijk boven Scandinavië kwam te liggen en daarna afzakte naar Oost Europa. Zowel op 1 januari als op 13 januari viel er sneeuw van betekenis die zeker in Drenthe dagen lang is blijven liggen. Omdat er weinig wind stond kon de lucht in de nacht en ochtend volledig uitstralen en waren er zomaar 8 dagen achtereen met matige vorst. Deze stralingsvorst heeft het ijs dik genoeg gemaakt om te kunnen schaatsen in januari 2017.

Vaak was de lucht vochtig en was het wel een week lang een witte wereld door sneeuw en zeker ook door de ruige rijp!

Karin Broekhuijsen

De laatste koude periode begon op 7 februari 2017 en heeft ruim een week aangehouden. Dit was een compleet andere weersituatie want een Siberisch hogedrukgebied trok zuidwestwaarts en kwam als hogedrukblokkade boven Scandinavië te liggen. De aanvoer van droge continentale vrieslucht uit Oost-Europa kwam op gang, na 3 ijsdagen kon er weer geschaatst worden vooral op ondergelopen weilanden en ondiepe sloten en meren. Door de droge lucht,geen mist en rijp maar wel ijsaangroei.

Het was zelfs mogelijk om op 15 februari te schaatsen en dat bij +8 °C?! Dat is mogelijk door een combinatie van droge lucht, op deze dag zelfs een relatieve luchtvochtigheid van 50%, en een lage dauwpunttemperatuur. Het dauwpunt is de temperatuur waarbij de lucht niet langer zijn waterdamp vast kan houden en waterdruppels oftewel condens begint te vormen. Is de luchttemperatuur ver boven nul maar de dauwpunttemperatuur erg laag dan blijft net boven het ijs een hele dunne koude plaklaag aanwezig waardoor deze niet wegsmelt. Een bijzondere en zonnige afsluiting vandaag van deze winter met een temperatuurverschil van maar liefst 18 graden; vanochtend nog ruim 4 graden vorst en vanmiddag zelfs een maximumtemperatuur van 14,1 °C!!